نطنز(2006)

   مسجد جامع نطنز   

 _{مسجد جامع نطنز در ميان مجموعه آرامگاهي شيخ عبدالصمد اصفهاني واقع است و يكي از بناهاي تاريخي و ارزشمند معماري اسلامي ايران به شمار مي‌آيد.}

<sub>مسجد جامع نطنز از شبستان هشت ضعلي گنبدداري كه مشرف به صحن است و چهار ايوان اصلي و نمازخانه‌ها و دهليزهايي كه اضلاع صحن را به يكديگر مي‌پيوندند، تشكيل شده و مصالح به كار رفته در آن، آجر، آهك و پوشش گچ است.

مسجد داراي سه ورودي است. يكي ورودي جنوبي كه دالان نسبتاً وسيعي به طول 82/16 متر است كه با دوازده پله وسيع به سطح كوچه جنوبي مي‌رسد و اين اختلاف سطح موجب شده كه بخش جنوبي مسجد در گودي قرار گيرد. همچنين دو ورودي شمالي كه همسطح حياط است. ورودي جنوبي مسجد داراي طاق يا سردر نسبتاً مرتفعي است كه بر دو طرف آن، دو طاقنماي تزييني قرار گرفته است.

صحن مسجد، فضاي مربع شكلي به طول 06/14 متر است كه در چهار ايوان بزرگ، شبستانهاي بزرگ و كوچك و راهروهايي چند بنا شده است. در ميان حياط فضاي گودي است كه به قناتي راه پيدا مي‌كند. ايوانهاي مسجد داراي طول و عرض مساوي نيست و اين اختلاف بستگي به موقعيت آنها در طرح بنا دارد.

ايوان جنوبي به عرض 5/6، طول 14/4 و ارتفاع 75/10 متر داراي طاق رومي پيش و پس است. بر ديوار جنوبي اين ايوان، محراب و در طرفين آن، وروديهايي به شبستان بزرگ قرار دارد. بر لچكي‌هاي بالاي وروديها و محراب، گچبري‌هايي مركب از نقوش و خطوط كار شده است. بالاي وروديها، كتيبه سراسري قرآني ايوان نوشته شده است بالاتر از اين قسمت را با ساختن ايوان مانند و غرفه‌هايي به صورت دو طبقه درآورده‌اند كه داراي مشبكهاي آجري و مقرنس گچي است.

ايوان شمالي به عرض 88/5 و ارتفاع 75/10 متر است. در طرفين اين ايوان، دو دهليز سرپوشيده در دو طبقه قرار دارد. دهليزهاي بالايي كه داراي نرده‌هاي مشبك آجري هستند، به وسيله غلام گردشهايي به يكديگر اتصال دارند. ديوار شمالي ايوان داراي دو طاقنما در دو طبقه با تزيينات مقرنس گچي و دو درگاه كوچك در طرفين آنهاست.

ايوان شرقي بنا به عرض 28/5 و طول 12/11 متر فاقد تزيينات گچبري و كتيبه است. در طرفين ايوان، درگاهي است كه به صورت دوطبقه ساخته شده است. در كنار درگاه شمالي يك بخاري ديواري با نقوش گچبري به چشم مي‌خورد. سطح خارجي ستونهاي طرفين اين وايوان داراي دو نغول دو طبقه است.

ايوان غربي بنا مانند ايوان شرقي است با اين تفاوت كه عمق آن تنها 78/4 متر است. جدار ايوان داراي پوشش گچي و فاقد كتيبه و تزيينات است. طرفين سطوح خارجي ايوان داراي دو نغول دو طبقه است.</sub>